Şub

Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Makale

“Boşanma davası ne kadar sürer?” sorusunun cevabı, Türk hukukunda tek bir süreye bağlanmış değildir. Yargılama süresi; davanın türüne, tarafların boşanmanın sonucuna dair taleplerine, delil durumuna ve usule ilişkin işlemlerin seyrine göre değişiklik gösterir. Bu nedenle “boşanma davası ne kadar sürer?” sorusunun cevabı, her somut olayda farklılık gösterir. Boşanma sürecini etkileyen temel unsurların, Türk Medeni Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir. Bu nedenle uygulamada boşanma davası kaç ay sürer sorusuna herkes için geçerli tek bir cevap vermek mümkün değildir.

Boşanma Davasının Süresini Belirleyen Temel Unsurlar

Boşanma davalarında süreci belirleyen temel unsur, davanın hukuki niteliği ve mahkemenin işleyiş takvimidir. Türkiye’de aile mahkemesine, davaların makul sürede sonuçlanması için “Yargıda Hedef Süre” uygulaması getirilmiştir. Adalet Bakanlığı tarafından her dava türü için belirlenmiş olan bir tamamlanma hedefi bulunur. Boşanma davaları için bu süre genellikle 300 ila 500 gün arasında değişse de bu sürelerin hak düşürücü niteliği bulunmaz.

Davanın ne kadar süreceği, davanın açıldığı il veya adliyenin yoğunluğuna, tevzii olduğu mahkemenin dosya yoğunluğuna veya dosya kapsamında talep edilen veya toplanması istenilen deliller ile doğrudan bağlıdır. İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyükşehirlerdeki aile mahkemelerinde duruşma günleri arasındaki süreyi belirleyen en kritik faktörler arasındadır. Genellikle 3 ila 5 ay arasında değişebilir. Ayrıca HMK uyarınca tarafların iddia ve savunmalarını sunma, delillerini toplama hakkı kısıtlanamaz. Bu hakların kullanımı ise sürecin doğal bir parçası olarak zaman alır. Yine de “boşanma davaları ortalama şu kadar sürer” şeklinde net bir cevap vermek mümkün değildir.

Boşanma sürecinin ne kadar süreceği kadar, davanın nasıl ve hangi aşamalarla açıldığı da sürecin sağlıklı ilerlemesi açısından önemlidir. Bu konuda detaylı bilgi için boşanma davası nasıl açılır başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.

Anlaşmalı Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davalarında dava süresi değişebilir. Öncelikle “anlaşmalı boşanma ne kadar sürer?” sorusuna cevap vermek gerekirse; bu boşanma türü, Türk hukuk sistemindeki en hızlı boşanma davası türüdür. Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesinde düzenlenen bu usül, tarafların boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu üzerinde tam mutabakata varmasını gerektirir. Uygulamada eksiksiz hazırlanan dosyalarda anlaşmalı boşanma davaları çoğu zaman tek celsede sonuçlanmaktadır.

Anlaşmalı Boşanma Şartları

Anlaşmalı boşanmalarda evliliğin en az 1 yıl sürmesi şarttır. Boşanma davaları eşlerin mahkemeye birlikte başvurması ya da bir eşin açtığı davanın diğeri tarafından kabul edilmesi yoluyla açılır. Hakim, tarafların duruşmaya çağrılmasından sonra onları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir. Peki, anlaşmalı boşanma davası en kısa ne kadar sürer?

Anlaşmalı boşanma davaları genellikle 1 ay ile 3 ay arasında sonuçlanır. Eğer hem taraflar hem avukatlar süreci doğru şekilde yönetirse, mahkemenin iş yüküne de bağlı olarak dava açıldıktan sonraki en kısa sürede duruşma günü alınabilir. Anlaşmalı boşanma protokolü, dilekçe, harçlar eksiksiz ise mahkeme tek celsede boşanmaya karar verebilir. Boşanma hususunda hakimin kamu düzeni nedeni ile müdahale etmesi gereken hususlar dışında, protokole ve karara müdahale etmez.

Duruşmada boşanma kararının verilmesi, davanın sonuçlandığı anlamına gelmez. Duruşmadan sonra gerekçeli kararın yazılması 30 gün sürer. Karar taraflara tebligat ile gönderilir. Taraflar istinaf hakkından feragat ederse veya tebliğ tarihinden 2 haftalık(e-tebligat ise +5 gün) itiraz süreci geçerse karar kesinleşir, nüfus müdürlüğüne bildirilir. Böylece anlaşmalı boşanma davası sonuçlanmış olur.

Çekişmeli Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Çekişmeli boşanma davası; tarafların boşanma, velayet, nafaka veya tazminat gibi konulardan en az birinde uzlaşamadığı durumlarda açılır. Bu davalar yazılı yargılama usulüne tabi olduğu için belirli aşamaların tamamlanması zorunludur. Bu tarz davalarda “boşanma davası kaç ay sürer?” sorusunun cevabı da bu aşamalara göre değişir. Bu nedenle çekişmeli boşanma davalarında süre, çoğu zaman aylarla değil yıllarla ifade edilmektedir.

Çekişmeli Boşanma Davası Aşamalarının İncelenmesi

Çekişmeli boşanma davalarında takvim genellikle şu yasal aşamalardan oluşur; bu aşamalar “çekişmeli boşanma ne kadar sürer?” sorusuna da bir cevap niteliğindedir:

Dilekçe Aşaması: Davacı dava dilekçesini sunar, davalı cevap verir. Ardından cevap dilekçesine cevap ve ikinci cevap dilekçeleri sunulur. Sadece bu aşama, tebligat süreleriyle birlikte 3 ile 6 ay arasında sürebilir.
Ön İnceleme Duruşması: Mahkeme uyuşmazlık noktalarını tespit ettikten sonra taraflar arasında bir anlaşma olup olmayacağı sorulur. Bu süreç genellikle dava açıldıktan 6-8 ay sonra gerçekleşir.
Tahkikat Aşaması: Delillerin toplandığı, tanıkların dinlendiği, bilirkişi incelemelerinin yapıldığı asıl bölümdür. En uzun süren kısım olduğundan “çekişmeli boşanma kaç yıl sürer?” sorusunun cevabını doğrudan etkiler.
Sözlü Yargılama ve Hüküm: Tahkikat bittikten sonra taraflara son sözleri sorulur. Sonrasında hakim kararını açıklar.

Bu aşamalar hakimin taleplerine göre değişiklik gösterebilir ve her birinin süresi değişebilir.

Çekişmeli Boşanma Davası Kaç Celsede Biter?

Burada merak edilen sorulardan biri de şudur: Çekişmeli boşanma davası kaç celsede biter? Bir davanın kaç celsede biteceği, sunulan delillerin niteliğine bağlıdır. Anlaşmalı boşanma davaları her ne kadar tek celse de sonuçlansa da çekişmeli boşanma davaları için bunu söylemek mümkün değildir. Tanık listesinin kabarıklığı, sosyal ve ekonomik durum araştırmasının sonuçlanması, psikolog veya pedagog raporlarının beklenmesi gibi unsurlar celse sayısını, dolayısıyla “boşanma davası ne kadar sürer?” sorusunun cevabını etkiler.

Peki, çekişmeli boşanma davası en fazla ne kadar sürer? Hukuken bir davanın üst sınırı olmasa da usul hataları, tebligat yapılmaması veya tarafların taleplerinin ispatı yönünde ki mahkemeye beyanları doğrultusunda dava süreci 5 yılın üzerine de çıkabilir. Örneğin istinabe yolu ile toplanacak bir delil veya dinlenecek bir tanık var ise bu süre daha farklı değişkenlikde gösterebilir. Mal rejimine ilişkin taleplerin varlığı halinde boşanmanın kesinleşmesi ile birlikte mal rejimi yargılamasına başlanılır.

Boşanma Nedenlerine Göre Dava Süresi Değişir mi?

Boşanma nedeninin türü, mahkemenin neye odaklanacağını belirler. Bazı nedenlerde sadece olayın varlığı boşanma için yeterliyken bazılarında bu durumun evlilik birliğini çekilmez hale getirdiğinin ispatlanması gerekir.

Bazı özel boşanma sebepleri, davanın hem türünü hem de süresini doğrudan etkileyebilir. Örneğin eşin uzun süreli hapis cezası alması durumunda açılabilecek boşanma davaları hakkında ayrıntılı bilgiye Eşim Uzun Süreli Hapis Cezası Aldı, Bu Sebeple Boşanabilir miyim? başlıklı yazımızdan ulaşabilirsiniz.

Zina Nedeniyle Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Her boşanma nedeninde dava süresi değişir. Dolayısıyla “zina boşanma davası ne kadar sürer?” sorusunun cevabı da diğer davalara göre farklıdır. Ancak zina, mutlak bir boşanma sebebidir. Yani zina ispatlandığı anda hakim, evlilik birliğinin sarsılıp sarsılmadığına bakmaksızın boşanmaya karar verebilir.

Eğer zina, otel kayıtları veya somut dijital veriler gibi kesin delillerle hızlıca ispatlanamıyorsa davanın tahkikat aşaması kısalabilir. Ancak ispat için teknik incelemeler ve çok sayıda tanık gerekiyorsa süreç çekişmeli bir davanın standart süresi olan 1,5-2 yıla kadar yayılabilir. Peki, şiddetli geçimsizlik boşanma davası ne kadar sürer?

Şiddetli Geçimsizlik Durumunda Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Uygulamada en sık karşılaşılan boşanma nedenlerinden biridir ve genel boşanma sebebi olarak bilinir. Bu davalarda tarafların birbirine yönelik hakaret, ilgisizlik, fiziksel şiddet gibi kusurların tanıklarla ispatlanması gerekir. Tanıkların dinlenmesi, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarının araştırılması gibi süreçler nedeniyle bu davalar genellikle 18-24 ay sürebilir.

Fiili Ayrılık Nedeniyle Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Kanuna göre, açılmış ve reddedilmiş bir boşanma davasının kesinleşmesinden itibaren 3 yıl boyunca ortak hayat yeniden kurulamamışsa, eşlerden birinin istemiyle boşanmaya karar verilebilir. Bu davanın en büyük avantajı, hakimin artık kusur veya olay araştırması yapmamasıdır. Sadece 3 yıllık sürenin geçtiğinin ve ortak hayatın kurulmadığının ispatı yeterlidir. Peki, fiili ayrılık nedeniyle boşanma davası ne kadar sürer? Bu tür davalar, diğer çekişmeli davalara göre çok daha hızlı sonuçlanır. Genellikle 6 ay-1 yıl arasında sürer.

Cinsiyet ve Tarafların Tutumu Dava Süresini Etkiler mi?

Boşanma davalarında süreyi belirleyen temel unsur davayı kimin açtığı değil, davanın türü ve sunulan delillerin karmaşıklığıdır. Kanun önünde hem kadın hem erkek eşit haklara sahiptir. Ancak burada “kadın boşanma davası açarsa ne kadar sürer?” gibi soruların cevaplarının netleştirilmesi gerekebilir.

Kadın Boşanma Davası Açarsa Ne Kadar Sürer? Erkek Dava Açtığında Süre Değişir mi?

Türk hukuk sisteminde davanın süresi, davacının cinsiyetine göre farklılık göstermez. “Kadın açarsa daha hızlı sona ermektedir” ya da erkek açarsa süreç zorlaşır” gibi algıların mevzuatta yeri yoktur. Burada belirleyici unsur, davayı açan tarafın dilekçesini ne kadar somut delillere dayandırdığı ve tebligat adreslerini ne kadar doğru bildirdiğidir. Kadın veya erkek fark etmeksizin dava açıldığı anda hakim; barınma, geçim, çocukların velayeti gibi konularda geçici önlemleri hızlıca alabilir. Bu da ortalama birkaç hafta sürer.

Sonuç olarak “erkek boşanma davası açarsa ne kadar sürer?” sorusuna da net bir cevap vermek mümkün değildir.

Tek Taraflı Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Taraflardan birinin boşanmaya yanaşmadığı durumlarda tek taraflı boşanma davası açılabilir. Peki, tek taraflı boşanma davası ne kadar sürer? Davalının ilk duruşma sırasında orada bulunmaması süreci durdurmaz ancak tebligattan kaçması ya da adresinde bulunamaması gibi durumlar süreci 3 ile 6 ay geciktirebilir. Karşı tarafın sürece katılmadığı durumlarda, davacı tarafın iddialarını yine de ispatlaması gerekir. Bu durum davanın 1-1,5 yıl sürmesine neden olabilir.

Kadın İstemezse Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

“Kadın istemezse boşanma davası ne kadar sürer?” sorusunun cevabının, tek taraflı boşanma konusunun cevabıyla çok fazla farkı bulunmaz. Eşlerden birinin boşanmayı istememesi, davanın otomatik olarak reddedileceği anlamına gelmez. Kadının veya erkeğin boşnmayı istememesi süreci etkilemez. Bu sürece dair bilinmesi gerekenler şunlardır:

Savunma Hakkı: Boşanmak istemeyen eş, evlilik birliğinin sarsılmadığını kanıtlamak için karşı deliller sunabilir, tanık dinletebilir veya bilirkişi raporlarına itiraz edebilir.
Kusur Tespiti: Boşanmak istemeyen taraf davacıdan daha az kusurluysa veya hiç kusurlu değilse davanın reddini sağlayabilir. Bu itirazlar ve karşı delil süreci, davanın sonuçlanmasını 6 ay-1 yıl arasında uzatabilir.
İstinaf Mahkemesi Süreci: Boşanmak istemeyen taraf, yerel mahkeme kararını üst mahkemeye taşıyarak kararın kesinleşmesini 1-2 yıl daha geciktirebilir.

Hakim, davalı taraf boşanmak istemese dahi, ortak hayatın çekilmez hale geldiğine ya da evlilik birliğinin temelinden sarsıldığına ikna olursa boşanmaya karar verebilir.

Boşanma Davalarında Üst Mahkeme Süreçleri Ne Kadar Sürer?

Aile Mahkemesi tarafından verilen karar, taraflardan birinin itiraz etmesi durumunda kesinleşmez. Böyle bir durumda dava üst mahkemelere taşınır. Burada, “boşanma davası istinaf ne kadar sürer?” sorusunun cevaplanması gerekir.

Yerel mahkeme kararının ardından tarafların 2 hafta içinde Bölge Adliye Mahkemesi aracılığıyla başvuru yapma hakkı bulunur. İstinaf incelemesi dosyanın içeriğine ve mahkemenin iş yoğunluğuna göre ortalama 1-2 yıl sürebilir. İstinaf mahkemesinin kararı da yeterli bulunmazsa dosya Yargıtay’a taşınabilir. Yargıtay’daki temyiz süreci de benzer şekilde 1-2 yıl ek süre gerektirebilir.

Dava ancak tüm kanun yolları tükendiğinde veya taraflar itiraz haklarından vazgeçtiğinde kesinleşir. Bu süreç tamamlanmadan taraflar yeniden evlenemez ve kimlikteki medeni hal hanesini değiştiremez.

Boşanma Davası ile Bağlantılı Davalar Ne Kadar Sürer?

Boşanma kararı genellikle velayet ve nafaka gibi konuları da açıklığa kavuşturur. Ancak ekonomik haklar bazen farklı dava süreçlerini gerektirebilir. Örneğin burada “boşanmada mal davası ne kadar sürer?” sorusu sorulabilir.

Mal rejiminin tasfiyesi olarak da adlandırılan bu dava, boşanma davasından ayrı şekilde harç ödenerek farklı bir dava açılmasını gerektirir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu gereği, mal paylaşımı davasının karara bağlanması için boşanma kararının kesinleşmesi gerekir. Bu nedenle mal davası, boşanma bittikten sonra ortalama 1,5-3 yıl daha sürebilir. Mahkeme, boşanma dosyasının sonucunu “bekletici mesele” olarak değerlendirdiği için sürecin uzaması mümkündür. Mal varlıklarının değer tespiti ve bilirkişi hesaplamaları bu sürenin ne kadar uzayacağını belirler.

Boşanma Davalarında Süreç Nasıl Hızlandırılır?

Boşanma davalarının karmaşık yapısı ve uzun süreli prosedürleri, taraflar için hem maddi hem manevi bir yıpranma sürecine dönüşebilir. Ancak bu süreci yasal sınırlar dahilinde kısaltmak mümkündür. Bu da ancak şu yollarla gerçekleştirilebilir:

Tanık listeleri, banka kayıtları, kamera görüntüleri gibi delillerin dilekçelerin sunulması aşamasında eksiksiz hazırlanması, mahkemenin ek süre vermesini önler.
Tebligat aşamalarındaki gecikmeleri önlemek için süreci boşanma avukatı aracılığıyla takip etmek, aylar süren adres bulma aşamasını devre dışı bırakır.
Çekişmeli başlayan bir davanın süreç içerisinde uzman bir avukatın arabuluculuğu ile anlaşmalı boşanma davasına çevrilmesi, normalde yıllar sürecek bir davanın haftalar içinde sonuçlanmasını sağlayabilir.

“Çekişmeli boşanma davası en fazla ne kadar sürer?” sorusuna 5 yıl gibi cevaplar verilmesi, bir uzman avukatın ne arabuluculuğunun neden bu kadar gerekli olduğunu anlatır niteliktedir.

Sonuç olarak boşanma davasının süresi; davanın türüne, tarafların tutumuna ve delil durumuna göre değişmektedir. Anlaşmalı boşanmalarda süreç kısa sürerken, çekişmeli boşanma davalarında yargılama süresi uzayabilmektedir.